11 juli 2017

“Nieuwe taken postbezorger betekent ook andere waardering”

De meterstand opnemen, een oogje in het zeil houden in de wijk, kleine elektrische apparaten ophalen, nieuwe posthulpmiddelen uitproberen: de postbezorger heeft het er maar druk mee. In zijn snel veranderende werkveld moet hij als een flexibele medewerker meebewegen met allerlei innovaties. Onvermijdelijk, want de concurrentie is moordend, aldus CNV bestuurder Anselma Zwaagstra, maar ‘er moet wel genoeg tegenover blijven staan wat betreft arbeidsvoorwaarden.’

 
Postbezorger Marten Klein Haneveld (34) loopt soepel de voortuintjes in de Alphense wijk Kijk en Zanen af en vult de brievenbussen in het postcodegebied. Vandaag moeten er een hoop excuusbrieven van de Staatsloterij in de bus, want die heeft wat goed te maken na valse berichtgeving over winkansen. Gelukkig heeft de postbezorger deze keer hulp. CNV Publieke Diensten-bestuurder Anselma Zwaagstra loopt zijn rondje mee, om te zien hoe de pilot voor een nieuw postvest verloopt. Klein Haneveld: ‘Ik ben gevraagd als ambassadeur, omdat ik houd van nieuwe tools. Er verandert nu eenmaal een hoop in mijn vakgebied en ik moet meebewegen.’Daarom probeert hij voor zijn werkgever PostNL, hij werkt hier nu acht jaar, deze bezorginnovatie uit. In plaats van een zijtas, heeft Klein Haneveld nu een vest met twee vakken op zijn buik en moet hij al lopend twee bundels matchen voor hij ze op de post doet. Het vest is de afgelopen 2,5 jaar ontwikkeld door een Nederlands bedrijf dat gespecialiseerd is in kinderdraagzakken en rugzakken. Het is helemaal ergonomisch getest, aldus PostNL.

Uitgekleed

Gezonder de post rondbrengen, daar lijkt niks mis mee. Toch stuit het vest op weerstand.   ‘Ik heb collega’s die helemaal over de rooie zijn over het idee om dit vest te gaan gebruiken. Die vinden bijvoorbeeld dat het samenvoegen van de brieven uit twee bundels een extra handeling is en dat ze nu lopend moeten sorteren. Dit is niet zo, want de brieven zijn al vooraf gesorteerd, je moet ze nu alleen maar samenvoegen.’ Klein Haneveld had zelf vooraf ook zijn bedenkingen. ‘Zo’n ding zit toch helemaal om je heen, zit dat wel lekker? Die onrust veranderde toen ik het mocht testen. Het is even oefenen, maar dan is het wel een stuk beter voor je gezondheid.’

Sorteren

Zo’n verandering ligt gevoelig bij sommige postbezorgers, legt CNV bestuurder Zwaagstra uit. ‘Innovatie is nodig, want door de afname van briefpost ligt er steeds minder werk voor de postbezorgers. Overheid, banken en andere bedrijven digitaliseren. De brievenpostbezorging daalt 7 tot 9  procent per jaar. Tegelijkertijd groeit de pakketpost keihard. Postbezorgers snappen dus dat er iets moet veranderen. Maar tegelijkertijd begrijp ik het negatieve sentiment rond weer een verandering. De functie is de afgelopen jaren namelijk uitgekleed en gemarginaliseerd. Het is nu: ‘niet lullen maar vullen.’ Voorheen sorteerde de postbezorger zijn post, dat hoeft hij nu niet meer te doen en daardoor is zijn loon een aantal jaar geleden omlaag gegaan. ‘Als er dan weer wat andere handelingen bijkomen zou de salariëring ook weer omhoog moeten gaan’, vindt Zwaagstra. ‘Het is goed dat PostNL nadenkt over hoe hun medewerkers prettiger kunnen werken, maar ze moet zich wel realiseren dat deze terecht niet meteen staan te juichen. Veel postbezorgers willen wel innovatief zijn, maar vragen ook begrip: er is ons in het verleden wat afgenomen en dat is nog steeds pijnlijk.’

Alarm slaan

Het postvest is maar een van de vele pilots die op dit moment loopt bij PostNL. Zo wordt er ook getest met e-cargo bikes en in Amsterdam proberen postbezorgers te rijden met een segway. En naast nieuwe tools krijgt de postbezorger er veel andere taken bij. Zo is Groningen de eerste stad waar pakketbezorgers als proef klein elektrisch afval ophalen, een samenwerking tussen het postbedrijf, Weee Nederland (inzameling en recycling van afval) en Thuiswinkel.org. ‘Ik ga toch bij mensen langs om pakketten te brengen, dan kan ik net zo goed met volle handen weer terug naar mijn bus lopen’, aldus bezorger Pino Lisci tegen het Dagblad van het Noorden, dat een dag met hem meeliep. In de regio Eindhoven leveren postbezorgers alarmapparaatjes af bij alleenstaande ouderen, helpen ze met het gebruik ervan en controleren ze de werking. En in de Randstad is PostNL bezig met een proef met het bezorgen van koffers op de luchthaven. Zo kun je je koffer laten inchecken zonder dat je er zelf mee hoeft te zeulen. In Rotterdam slaan bezorgers alarm bij de gemeente als de post bij inwoners hoog opstapelt en gordijnen lang dicht blijven. Dit is de pilot Thuis Onbezorgd Mobiel, in samenwerking met VeiligheidNL, Philips, Nutricia en zorgverzekeraar ONVZ.

Waardering

Klein Haneveld ziet wel wat in zulke nieuwe rollen: ‘Ik ben realistisch. Ik zal waarschijnlijk niet tot mijn pensioen brieven blijven bezorgen. Misschien dat rouw- of medische post blijft bestaan, maar de rest zal steeds verder afnemen. Daarom sta ik open voor nieuwe kansen en verandering.’ Wel hecht hij aan duidelijkheid rondom de waardering. ‘Het is logisch dat je als bezorger met een vaste wijk bijvoorbeeld een oogje kunt houden op de buurt, maar hoe druk je dat uit in salaris? De ene postbezorger loopt te speuren naar onraad terwijl de ander gewoon een beetje de sfeer peilt.’ Nieuwe taken vragen duidelijkheid over de functie en andere arbeidsvoorwaarden, benadrukt bestuurder Zwaagstra. ‘Postbezorgers werken nu voor een minimumloon, terwijl PostNL het beroep weer gaat aankleden. We moeten regelmatig kijken wat er precies verandert aan de functie. Met alle nieuwe taken heb je weer meer sociale vaardigheid nodig bijvoorbeeld, maar dat staat nu niet in de functieomschrijving.’ Volgens Zwaagstra staat de functiewaardering bij de komende cao-gesprekken daarom hoog op de agenda.

Vangnet

‘Transformeren is niet altijd makkelijk en vraagt soms veel van medewerkers,’ aldus de CEO van PostNL, Herna Verhagen onlangs in een ‘lustruminterview’ met de website Managementscope.nl. Klein Haneveld denkt dat collega’s die moeite hebben met alle veranderingen extra begeleiding moeten krijgen. ‘Ik ben dan misschien flexibel, maar dat is niet iedereen. Sommigen werken al zo lang in de post, dan ga je niet ineens heel wat anders doen binnen het vakgebied. Die overgang naar nieuwe werkwijzen moet PostNL daarom wel goed begeleiden.’ Volgens Zwaagstra probeert PostNL zo veel mogelijk de mensen die ze hebben om te scholen, te houden en enthousiast te maken voor een andere tak van sport binnen de sector. ‘En wij als vakbond spreken daarover bijvoorbeeld overgangsregelingen af met PostNL. Je kunt namelijk niet zomaar van a naar b. Hoe zit het met salarisgarantie en met onregelmatigheidsdienst? Veel onderliggende arbeidsvoorwaarden worden belangrijk op het moment dat je van het een naar het andere gaat. Die afspraken maken wij, dat is je vangnet. Wij zorgen ervoor dat het mogelijk is om op een goede manier op de juiste werkplek te komen.’

 

Vragen over de overgang naar een nieuwe functie binnen jouw bedrijf? Neem contact met ons op. 

 

Tekst: Anouk van der Graaf. Beeld: Hans Kouwenhoven