Verlof

Hoe hard is ouderschapsverlof eigenlijk?

Bij sommige bedrijfsonderdelen (zoals bij Dienst Justitiële Inrichtingen) bestaat het systeem van harde en zachte roosterwensen. Ouderschapsverlof is een wettelijk recht en valt dus buiten deze categorie wensen. Hieraan tornen is dus niet mogelijk.

Wanneer heb ik recht op kortdurend zorgverlof?

Kortdurend zorgverlof is bedoeld om enkele dagen noodzakelijke zorg aan (pleeg)kinderen, de partner of ouders te kunnen geven. De werkgever betaalt minstens 70% van het loon door.

Hoe lang mag een verlofaanvraag duren?

In de wet is vastgelegd dat de werkgever twee weken de tijd heeft om te beslissen over een vakantie-aanvraag. In principe betekent dit, dat wanneer de werkgever na twee weken nog geen beslissing heeft genomen, de vakantie is vastgesteld. Dit klinkt heel mooi, maar in de praktijk is het minder eenvoudig. Het advies is altijd om de vakantie-aanvraag schriftelijk te doen en bij de aanvraag al aan te geven dat u binnen veertien dagen een reactie wenst. Na veertien dagen kunt u een herinnering sturen met het verzoek om binnen (bijvoorbeeld) twee dagen alsnog een beslissing te nemen met de opmerking dat u er anders vanuit gaat dat de werkgever akkoord is. Wanneer de werkgever alsnog geen toestemming geeft, kunt u in ieder geval aantonen dat u het verlof tijdig heeft aangevraagd en dat de werkgever te laat was.

Is er wettelijk recht op verlof bij huwelijk?

Nee, er is geen wettelijk recht op verlof als u gaat trouwen. Dit is in uw CAO of eigen bedrijfsregeling geregeld. Als hierover niets is afgesproken, kunt u een verlofaanvraag bij uw werkgever doen. Er is wel een wettelijke regeling voor de volgende verlofvormen: zwangerschaps- en bevallingsverlof, ouderschapsverlof, kortdurend zorgverlof (tiendaags zorgverlof),  calamiteitenverlof, adoptieverlof, kraamverlof, langdurend zorgverlof en levensloopregeling.

Ik heb een verzoek om zorgverlof ingediend om een terminaal familielid te verzorgen. Mag mijn werkgever dit afwijzen?

Zorgverlof is een wettelijk recht dat is beperkt tot de inwonende echtgenoot/echtgenote, kinderen en (schoon)ouders. De verzorging moet medisch gezien noodzakelijk zijn. Per jaar heeft u maximaal tweemaal de overeengekomen arbeidsduur per week recht op zorgverlof.

Heb ik aanspraak op EJU (Eindejaarsuitkering)?

Aanspraak op betaling van de Eindejaarsuitkering (EJU) bestaat alleen als in de toepasselijke rechtspositieregeling een en ander is geregeld. Alleen de werknemer die in de meeste gevallen in december van een kalenderjaar in dienst is, kan aanspraak maken op betaling van de EJU. Een werknemer, die geen volledig dienstverband heeft – bijvoorbeeld pas op 1 maart in dienst is gekomen – ontvangt een uitkering naar rato, in dit geval dus: 10/12 deel.

Aansluitend aan het bevallingsverlof word ik arbeidsongeschikt. Kan ik mijn ouderschapsverlof verschuiven/verlengen?

Nee, de verlofperiode heeft geen verlenging of opschuiving van de verlofperiode tot gevolg. Dit is nadelig voor de moeder, die na afloop van het bevallingsverlof het ouderschapsverlof heeft gepland, maar op dat moment nog ziek is. Het verlof gaat gewoon op de geplande datum in.

Zojuist ben ik de trotse vader geworden van een prachtige dochter. Heb ik nou recht op papaverlof?

U heeft recht op twee dagen kraamverlof. Dankzij inspanningen van CNV is het papaverlof al voor een aantal sectoren bedongen, zoals de gemeente Nijmegen en Apeldoorn. Er bestaat daar recht op het verlengde vaderschapsverlof van tien dagen. CNV maakt zich sterk voor een wettelijk recht op vaderverlof van twee weken.

De werkgever verleent mij geen verlof met als reden dat het dienstbelang zich hiertegen verzet. Kan dat?

Uw werkgever moet dit goed motiveren. Hij moet aantonen dat anders de bedrijfscontinuïteit in gevaar komt of dat er te weinig werknemers op de afdeling overblijven. Als al verlof is verleend en u ondervindt van het intrekken schade (bijvoorbeeld door annulering van een ziekenhuisafspraak), dan moet de werkgever deze schade vergoeden.

Op hoeveel vakantiedagen heb ik recht?

Iemand die full-time werkt, bouwt 20 wettelijke vakantiedagen per jaar op (4x het aantal overeengekomen werkdagen per week). Dit is geregeld in het Burgerlijk Wetboek. In veel CAO’s zijn extra vakantiedagen afgesproken (bovenwettelijke vakantiedagen). De wettelijke vakantiedagen mogen niet worden afgekocht. De uitzondering daarop is als het dienstverband wordt beëindigd. De bovenwettelijke (extra) vakantiedagen mogen wél worden afgekocht wanneer u daar zelf mee instemt. Daarnaast moet deze mogelijkheid ook in de CAO of in de arbeidsovereenkomst zijn opgenomen. Niet opgemaakte vakantiedagen gaan over naar het volgende jaar. Deze verjaren na vijf jaar.

Mijn man zorgt als ik weekenddienst heb altijd voor de kinderen. Waarom krijg ik geen zorgverlof nu mijn man aan zijn meniscus is geopereerd?

U kunt in dit geval geen beroep doen op kortdurend zorgverlof op grond van de Wet Arbeid en Zorg. Daarvoor gelden andere regels. Wel kunt u hard maken dat uw man zich door zijn meniscusoperatie minder goed kan verplaatsen en dat daardoor de zorg voor de kinderen in de knel komt. U zou daarom een beroep kunnen doen op calamiteitenverlof op grond van de Wet Arbeid en Zorg (artikel 4:1). Dit verlof geldt bij ziekte van een partner die daardoor niet in staat is voor zichzelf of de kinderen te zorgen. In dit geval is daar sprake van. Calamiteitenverlof is vooral bedoeld om een alternatieve oplossing te zoeken, bijvoorbeeld het zoeken van een oppas of iemand die kan helpen in de verzorging. Het betreft in principe een “korte, naar billijkheid te berekenen tijd”.

Waar en hoe vraag ik adoptieverlof aan?

U heeft in verband met de adoptie van een kind recht op vier aaneengesloten weken verlof zonder behoud van loon op grond van art 3:2 Wet Arbeid en Zorg (Wazo). Gedurende uw adoptieverlof kunt u aanspraak maken op een uitkering van het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV). Deze uitkering bedraagt 100% van uw loon. De mogelijkheid bestaat daarnaast dat u op grond van de op u van toepassing zijnde CAO recht heeft op (extra) verlof met (gedeeltelijke) doorbetaling van loon.

Het verlof vraagt u aan bij uw werkgever. U doet dit uiterlijk drie weken voordat u het verlof wilt laten ingaan. Daarbij dient u aan te geven wat de omvang van het verlof zal zijn en documenten te overleggen die aantonen dat u een kind ter adoptie zult opnemen.

Is 5 mei elk jaar een vrije dag?

De 5e mei is wel een erkende nationale feestdag, maar daarmee nog geen wettelijk verplichte vrije dag. Dat moet dan geregeld zijn in de bedrijfsregeling of CAO. Als er niets over 5 mei geregeld is in de bedrijfsregeling of CAO, dan is er geen recht op een doorbetaalde vrije dag.

Ik werk parttime. Heb ik dan ook vrij als bijvoorbeeld een begrafenis valt op een vrije dag of in een vakantie?

Het antwoord is nee. In principe krijgt u vrij bij begrafenissen. Parttimers krijgen geen bijzonder verlof als die begrafenis valt op een dag dat zij niet hoeven te werken. Valt het op een dag dat u wel zou moeten werken, dan wel. In principe wordt verlof verleend op basis van de Wet Arbeid en Zorg (artikel 4:2 onder b) en de toepasselijke rechtspositieregling (bijvoorbeeld een CAO). De wet zegt het zo: ” De werknemer heeft recht op verlof met behoud van korte, naar billijkheid te berekenen tijd, wanneer hij zijn arbeid niet kan verrichten wegens: b. het overlijden en de lijkbezorging van een van zijn huisgenoten of van een van zijn bloed- en aanverwanten in de rechte lijn en in de tweede graad van de zijlijn.”

Vandaag begint het carnaval. Ik ben die vier dagen toch zeker vrij?

Hoewel het in het zuiden van het land voorafgaand aan de vastenperiode vier dagen uitbundig wordt gevierd, is carnaval geen nationaal feest. Alleen als er in de cao of rechtspositieregeling iets geregeld is met betrekking tot zogeheten carnavalsverlof, kunt u op (wat anders werkdagen zijn) gaan feestvieren. Zo niet, dan moet u in overleg met uw werkgever een vrije dag of dagen opnemen. Werknemers hebben dus niet standaard vrij. Misschien kunt u met uw collega’s afspraken maken over wie wanneer aanwezig is. Dan kunt u toch carnaval vieren.

De 55-plusregeling in de ouderen- en thuiszorg is niet meer van kracht. Is het terecht dat ik (55 jaar) alle diensten weer moet draaien?

Wat betreft de werktijden is in de nieuwe cao VVT 2010-2012 bepaald dat aan werknemers van 55 jaar of ouder geen nachtdienst of bereikbaarheids-, aanwezigheids- of consignatiedienst tussen 23.00 en 07.00 uur opgedragen kunnen worden. Dat mag alleen als de werknemers hiertegen geen bezwaren maakt. Een werkgever ( verpleeg-verzorgingshuizen, thuis- en kraamzorg) mag een 55plusser dus wel voor avond- of weekenddienst inzetten en ook op feestdagen inroosteren, zolang de werktijden maar buiten de nachturen zijn.

Mijn partner heeft zijn beide armen gebroken en ik moet langere tijd voor hem zorgen. Moet ik mijn vakantie-uren hiervoor inleveren?

De Wet Arbeid en zorg biedt u de mogelijkheid om een bepaalde tijd zorgverlof te kunnen opnemen in plaats van dat u hiervoor vakantie-uren moet inzetten. Voorwaarde is echter wel dat het verlof in een dergelijk geval moet gaan om de te verzorgen echtgenoot, geregistreerde partner of de persoon met wie u ongehuwd samenwoont. In de cao is het zorgverlof nader uitgewerkt.

Hoe zit het met de opbouw en afschrijving van vakantiedagen?

Zodra een werknemer bij een werkgever in dienst treedt, bouwt hij zijn recht op vakantiedagen op. De opbouw van vakantiedagen blijft doorgaan zolang de werknemer aanspraak op loon heeft. Er wordt in de wet een aantal gevallen genoemd waarin de werknemer toch vakantiedagen opbouwt ook al heeft hij geen recht op loon, zoals bij zwangerschapsverlof, het bijwonen van vergaderingen van de vakvereniging, calamiteiten. Ten aanzien van degelijke situaties biedt de wet sinds 1 februari 2001 de mogelijkheid om schriftelijk overeen te komen dat geen of minder vakantiedagen worden opgebouwd. Zo’n afspraak kan alleen betrekking hebben op de zogenaamde bovenwettelijke dagen.

Opbouw bij ziekte

De opbouw van vakantiedagen gaat ook door als de werknemer volledig arbeidsongeschikt is wegens ziekte of ongeval, tenzij veroorzaakt door grove nalatigheid of opzet van de werknemer.

Aanspraak is beperkt

Als de werknemer ziek is, gaat de opbouw van vakantierechten gewoon door, maar de aanspraak is beperkt tot het aantal dagen dat de werknemer in zes maanden opbouwt. Die beperking van de aanspraak heeft dan betrekking op het opgebouwde recht gedurende zes maanden voorafgaande aan herstel of einde dienstbetrekking wegens arbeidsongeschiktheid.

Opnemen van vakantie

De werknemer, die ziek (volledig arbeidsongeschikt) is kan geen vakantiedagen opnemen. Een werknemer, die van april tot oktober ziek was, en in die periode wel ‘op vakantie’ is geweest, heeft gedurende zijn ziekte wel vakantiedagen opgebouwd, maar heeft deze niet ‘opgebruikt’.

104-weken-termijn

Voor de periode van de 104-weken-termijn, onder andere van belang bij de wachttijd voor de WIA, tellen de weken, waarin zwangerschaps- en bevallingsverlof is genoten niet mee.

Zwangerschaps- en bevallingsverlof is een vorm van onbetaald verlof. Dat wil zeggen, er bestaat geen aanspraak op loondoorbetaling gedurende de periode dat dit verlof wordt genoten, wel op een uitkering.

Omdat de opbouw van vakantieaanspraken gekoppeld is aan de loonaanspraak zou dit betekenen, dat geen vakantieopbouw plaatsvindt tijdens de periode van het zwangerschaps- en bevallingsverlof. Omdat dit gevolg niet wenselijk werd geacht is bij de invoering van de Wet Arbeid en Zorg tevens een wijziging aangebracht in de wettelijke vakantiebepalingen. Daarin is nu uitdrukkelijk geregeld dat de werkneemster, die wegens haar zwangerschap en bevalling een uitkering heeft op grond van de Wet Arbeid en Zorg tijdens die periode vakantieaanspraken opbouwt.

Wanneer verjaren vakantiedagen?

Het initiatief tot het opnemen van vakantie ligt in beginsel bij de medewerker die daartoe een verzoek indient. Voor de werkgever geldt de verplichting om de werknemer in de gelegenheid te stellen om zijn minimum aan vakantierechten op te nemen. Voor het opnemen van vakantie is  het uitgangspunt dat de werkgever de vakantie vaststelt overeenkomstig de wensen van de werknemer, tenzij gewichtige redenen zich daartegen verzetten.

Doet de medewerker het verzoek om vakantie op te nemen niet, dan blijven er aan het einde van het jaar vakantierechten over. De wettelijke vakantiedagen dienen echter binnen 6 maanden na afloop van het betreffende kalenderjaar opgenomen te worden, tenzij zij redelijkerwijs daar niet toe in staat waren. Werkgever en werknemer kunnen wel in onderling overleg besluiten de termijn te verlengen.

Deze nieuwe vervaltermijn geldt alleen voor wettelijke vakantiedagen die de werknemer opbouwt vanaf 1 januari 2012. Voor vakantiedagen die al zijn opgebouwd voor die datum, blijven nog de ‘oude’ regels gelden, die inhouden dat de vakantierechten pas na 5 jaar vervallen. Het verval van vakantie is slechts mogelijk als de werknemer daadwerkelijk de mogelijkheid heeft gehad om vakantie op te nemen.

{"single_open":"true","transition_speed":"300"}